Οποιοσδήποτε μπορεί να σου πει ότι η πειθαρχία είναι δύσκολη δουλειά. Ακόμη και οι καλύτεροι γονείς δεν τα καταφέρνουν πάντα καλά. Παρόλα αυτά, αυτό που περιπλέκει, κατά ένα μέρος, την διαδικασία της διδασκαλίας συμπεριφοράς στα παιδιά, είναι ότι οι γονείς κουβαλούν και το δικό τους φορτίο στην διαδικασία. Τα παιδιά μπορεί να ξυπνήσουν μνήμες της δικής σου παιδικής ηλικίας, συναισθημάτων που δεν αναγνωρίζεις πια. Όταν ένα παιδί κάνει αταξίες, μπορεί να σε προκαλέσει, να σου δημιουργήσει ένταση και εκνευρισμό. Μπορεί να σε κάνει να αισθάνεσαι προσβεβλημένος, περιφρονημένος και ντροπιασμένος. Το πρόβλημα είναι ότι, όταν πια έχεις κατακλυστεί από τα δικά σου συναισθήματα, δεν είσαι πια ο καταλληλότερος για να αντιμετωπίσεις το δικό σου παιδί με ηρεμία και λογική.

Όπως λέει ο Dr. Daniel Siegel στο βιβλίο του No-Drama Discipline, που συνέγραψε μαζί με την Dr. Tina Bryson, η πειθαρχία έχει να κάνει με την διδασκαλία και όχι με την τιμωρία. Πολύ συχνά οι γονείς νιώθουν ότι τα παιδιά τους τούς προκαλούν και η πειθαρχία γίνεται περισσότερο ένας τρόπος για να εκτονώσουν τα συναισθήματά τους, παρά, για να διδάξουν το παιδί τους. Οι γονείς θα γίνουν πολύ πιο αποδοτικοί όταν καταφέρουν να ελέγξουν τα δικά τους συναισθήματα και να εναρμονιστούν με τα παιδιά τους. Με αυτά υπόψη, ας δούμε μερικούς κανόνες που αφορούν την πειθαρχία των παιδιών:

1. Πρώτα ηρεμήστε.

Όταν είστε κι εσείς εκνευρισμένοι, η συμπεριφορά σας όχι απλά μπορεί να είναι απορρυθμισμένη, αλλά και αταίριαστη. Για παράδειγμα, μπορεί το παιδί να χοροπηδάει στα μαξιλάρια του καναπέ κι εσύ αδιαφορείς μέχρι εξαντλήσεως. Ξαφνικά, ρίχνει κάτω μια λάμπα, κατά λάθος, κι εσείς του τσιρίζετε: «Κοίτα τι έκανες! Σταμάτα να συμπεριφέρεσαι σα ζώο και να χοροπηδάς πέρα δώθε!» Το παιδί έχει ήδη μπερδευτεί. Γιατί πριν από λίγο δείχνατε ότι δεν είχατε πρόβλημα με το χοροπηδητό επάνω στον καναπέ; Αντί να το σταματήσετε το λεπτό που παρατηρήσατε την συμπεριφορά του, αντιδράσατε, όταν πια τα πράγματα εξελίχθηκαν, αναπόφευκτα, άσχημα. Ο γονιός που μοιάζει να τρελαίνεται, δείχνει πολύ τρομακτικός στα μάτια ενός παιδιού. Ακόμα πιο σημαντικό είναι ότι τα παιδιά δεν καταφέρνουν να θυμούνται το μάθημα που προσπαθεί να τους δώσει ο γονιός τους, όταν ταυτόχρονα τους φωνάζει. Αυτό που θυμούνται είναι ο φόβος που ένιωσαν, όταν ο γονιός τους έχασε την ψυχραιμία του. Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε πριν προσεγγίσετε τα παιδιά σας είναι να ηρεμήσετε. Πάρτε μερικές αναπνοές, βρείτε έναν τρόπο να χαλαρώσετε και μετά να διαχειριστείτε την κατάσταση.

2. Σκεφτείτε το αποτέλεσμα.

Η πειθαρχία δεν είναι αποδοτική όταν αποτελεί μια διέξοδο του δικού σας εκνευρισμού. Όταν φωνάζετε: «Θα με τρελάνετε!» μάλλον δεν θα καταφέρετε να τα ηρεμήσετε και να τα λογικέψετε. Σκεφτείτε τι θέλετε πραγματικά να επιτύχετε, ποιο είναι το μάθημα που θέλετε να αποκομίσουν από την εμπειρία. Κατά πάσα πιθανότητα, θα θέλατε τα παιδιά σας να νιώθουν ότι τα προσέχετε και τα φροντίζετε, αλλά επίσης να είναι υπεύθυνα και ηθικά. Θέλετε να νιώθουν ασφαλή στη σχέση σας, αλλά να καταλαβαίνουν επίσης ότι δε θα γίνεται πάντα το δικό τους. Όταν λοιπόν σκεφτείτε τον στόχο σας, μπορείτε, πιο συνειδητά, να επιλέξετε πιο αποδοτικά βήματα, για να φτάσετε εκεί.

3. Κρατάτε συναισθηματική επαφή.

Ο Dr. Siegel το περιγράφει πολύ όμορφα στο βιβλίο του: «Όταν ένα παιδί καταρρέει ή νιώθει στρες και παρεκτρέπεται, πρέπει πρώτα να συνδεθείτε μαζί του σε συναισθηματικό επίπεδο. Αυτό σημαίνει να το αγγίξετε, να γονατίσετε στο επίπεδό του, να το αγκαλιάσετε και να το κοιτάξετε στα μάτια. Βρείτε έναν τρόπο να το ηρεμήσετε χωρίς να ψάχνετε τη λογική ή το λόγο. Αντίθετα, χρησιμοποιήσετε τη στιγμή για να αντιμετωπίσετε την συναισθηματική τους κατάσταση. «Φαίνεται ότι αισθάνεσαι πολύ άσχημα γι’ αυτό.»

Αφού ηρεμήσουν, τότε μπορείτε να τα βοηθήσετε να βρουν τη λύση στο πρόβλημα. Όπως λέει και ο Dr. Seigel «επαφή και ανατροφοδότηση». Αν, για παράδειγμα, ζητήσουν μπισκότα πριν τον ύπνο μπορείτε να τους πείτε: «θα φτιάξουμε μαζί μπισκότα αύριο για το πάρτι του φίλου σας, μήπως θα θέλατε τώρα να διαβάσουμε ένα βιβλίο;» Η λύση, δεν θα είναι πάντα μαύρο ή άσπρο. Αν το παιδί σας δεν θέλει να κάνει τις εργασίες του, η λύση δεν είναι να μην τις κάνει. Μπορεί να διαθέσει λίγο χρόνο σε κάποια άλλη ασχολία και μετά να επιστρέψει στην εργασία, ή να αλλάξει τελείως κατεύθυνση και να ασχοληθεί με κάποιο άλλο μάθημα.

4. Πότε μην απομονώνετε τα παιδιά και μην επιβάλετε σωματική τιμωρία.

Ελπίζω στην εποχή μας, οι γονείς να γνωρίζουν τα επιστημονικά δεδομένα σε ό,τι αφορά την σωματική τιμωρία. Υπάρχουν χιλιάδες λόγοι για να μην χτυπήσετε ένα παιδί, και ίσως ο λιγότερο σημαντικός να είναι ότι δε θα τα βοηθήσει να συμπεριφέρονται καλύτερα. Άλλη μια τεχνική υπό αμφισβήτηση είναι η απομόνωση ή τα «time out». Η απομόνωση στερεί από τα παιδιά ένα σπουδαίο αναπτυξιακό μάθημα. Θέλετε το παιδί σας να μπορεί να επικοινωνεί και να έρχεται σε επαφή, ακόμα και στις δύσκολες καταστάσεις. Θέλετε να μάθουν πώς να ζητούν βοήθεια από άλλους για να ρυθμίσουν τη συναισθηματική τους κατάσταση. Αυτό είναι μέρος της κοινωνικοποίησης των παιδιών σας και της ανθεκτικότητας τους στις δυσκολίες του αληθινού κόσμου, εκεί που δε θα μπορούν να κρύβονται κάθε φορά που θα υπάρχει μια διένεξη.

5. Διδάξτε τους ενσυναίσθηση.

Γνωστή εικόνα: ο γονιός τραβάει το παιδί στην παιδική χαρά, για να ζητήσει συγνώμη από κάποιο άλλο παιδάκι το οποίο ενόχλησε. «Κοίτα το στα μάτια και ζήτησέ του συγνώμη». Το παιδί επαναλαμβάνει και φεύγει όσο πιο γρήγορα μπορεί. Υποχρεώθηκε, δηλαδή, να κάνει κάτι που δεν κατάλαβε καν και φυσικά δεν έμαθε και σχεδόν τίποτα από αυτό. Μια καλύτερη κίνηση είναι να μιλήσετε στο παιδί και να προσπαθήσετε να του δώσετε να καταλάβει πώς νιώθει ο άλλος εμπλεκόμενος στην υπόθεση. «Πώς θα ένιωθες εσύ αν κάποιος σου έπαιρνε το παιχνίδι σου χωρίς να ρωτήσει;» Αν καταφέρει να συμπάσχει, τότε έχετε βάλει τη βάση για να μάθει την ενσυναίσθηση. Το θέμα δεν είναι να μοιράζουν άσκοπες συγνώμες, αλλά να τα βοηθήσουμε να νιώθουν πραγματικά αυτό που αισθάνονται οι άλλοι.

6. Δώστε το παράδειγμα… και αφήστε τα στην ησυχία τους.

Οι σημερινοί γονείς θέλουν να είναι αρεστοί στα παιδιά τους. Αυτό, από μόνο του, δεν είναι κακό, αλλά ως γονείς έχετε την υποχρέωση να διδάξετε στα παιδιά σας πώς θα γίνουν ενήλικοι. Το να τα κακομαθαίνετε ή να τα υπερπροστατεύετε τους δίνει μια διαστρεβλωμένη αίσθηση για το τι είναι σημαντικό. Κάποια στιγμή, ο κόσμος θα τους απογοητεύσει. Από την άλλη πλευρά, το να τα απορρίπτετε ή να είστε πολύ αυστηροί μαζί τους μπορεί να τα απομακρύνει ή να τους δημιουργήσει τη διάθεση να επαναστατήσουν. Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να είστε ο καλύτερος εαυτός σας. Να είστε το παράδειγμα. Να είστε αυτός που θέλετε να γίνει και το παιδί σας. Δεν εννοώ να γίνετε γιατροί για να γίνουν και τα παιδιά σας. Εννοώ να ζείτε με τις αξίες που θαυμάζετε, π.χ. συμπόνια, υπομονή, αποδοχή, ειλικρίνεια, γενναιοδωρία. Να είστε ευγενικοί, υποστηρικτικοί και στοργικοί. Παρέχετε όρια και ασφάλεια, και μετά, αφήστε τα. Επιτρέψτε τους να εξερευνήσουν τον κόσμο τους και να ανακαλύψουν ποιοι είναι. Μην επιβάλετε περιττούς περιορισμούς που αντανακλούν μόνο αυτό που θέλετε εσείς και όχι αυτό που θέλουν τα παιδιά. Με αυτόν τον τρόπο θα καταφέρουν να εσωτερικεύσουν τα χαρίσματά τους, ενώ θα νιώθουν την ελευθερία να γίνουν οι άνθρωποι που είναι γραφτό τους να γίνουν.

Lisa Firestone, ψυχολόγος, συγγραφέας του βιβλίου ‘Conquer Your Critical Voice’

Πηγή: huffingtonpost

Μετάφραση – Επιμέλεια: Γεωργία Γεωργιάδου